มาถึงตอนสำคัญที่มือใหม่หลายคนมองข้าม แต่ "ช่างเบิ้ม" บอกเลยว่านี่คือตัวตัดสิน "ความเป็นความตาย" ของงานเฟอร์นิเจอร์คุณเลยครับ นั่นคือเรื่องของ "ทินเนอร์" หลายคนเข้าใจผิดว่าทินเนอร์อะไรก็เหมือนกัน เอาไว้แค่ล้างพู่กันหรือผสมให้สีมันเหลวเฉยๆ... หยุดความคิดนั้นเดี๋ยวนี้ครับ! ถ้าคุณเลือกทินเนอร์ผิด งานที่พ่นมาเหนื่อยๆ ทั้งวันอาจจะกลายเป็น "ขี้กลาก" หรือ "ฝ้าขาว" ในพริบตา วันนี้ช่างเบิ้มจะมาคายตะขาบเรื่องน้ำมันตัวร้ายที่กลายเป็นพระเอกตัวจริงให้ฟังครับ
1. ทินเนอร์คืออะไร? (ในมุมมองของช่างเบิ้ม)
ถ้าแลคเกอร์คือ "เนื้อหนัง" ของงานไม้ ทินเนอร์ก็คือ "พาหนะ" ครับ หน้าที่ของมันคือพาสีจากกระป๋อง เดินทางผ่านปลายกระบอกปืนพ่น ไปวางตัวเรียบเนียนบนหน้าไม้ พอส่งถึงที่เสร็จ มันต้อง "สลายตัว" (ระเหย) ออกไปให้หมด ทิ้งไว้แค่เนื้อสีสวยๆ
ถ้าพาหนะขับแย่ (ทินเนอร์ห่วย) สีก็วางตัวไม่สวย ถ้าพาหนะลงช้าเกินไป สีก็ย้อย ถ้าพาหนะหนีไปเร็วเกินไป สีก็ด้านและสากมือ เห็นไหมครับว่ามันสำคัญขนาดไหน!
2. ประเภททินเนอร์ที่มือใหม่ต้องรู้จัก (ห้ามจำสลับ!)
ในร้านวัสดุก่อสร้าง ทินเนอร์มีวางเรียงเป็นตับ ช่างเบิ้มจะแบ่งให้เข้าใจง่ายๆ ดังนี้ครับ:
ทินเนอร์ 3A (เกรดล้าง)
ตัวนี้ราคาถูกที่สุด แกลลอนละไม่กี่สิบบาท กลิ่นฉุนกึก
- ช่างเบิ้มสั่งห้าม: อย่าเอามาผสมสีพ่นเด็ดขาด! เพราะมันมีส่วนผสมของน้ำมันเกรดต่ำและความชื้นสูง พ่นออกมางานจะเป็นฝ้าขาวทันที
- เอาไว้ทำอะไร: เอาไว้ล้างกาพ่นสี ล้างแปรง หรือเช็ดคราบกาวที่พื้นพอครับ
ทินเนอร์แลคเกอร์ (เกรดใช้งาน)
ตัวนี้จะระบุที่ข้างกระป๋องเลยว่า "สำหรับผสมแลคเกอร์" ราคาสูงขึ้นมาหน่อย เนื้อน้ำมันจะสะอาดกว่า ระเหยตัวคงที่ งานจะออกมาเนียนและเงากว่า
ทินเนอร์เกรดพรีเมียม / ทินเนอร์ 2K
ตัวนี้คือ "ลูกรัก" ของช่างเบิ้มครับ มันถูกออกแบบมาให้ทนต่อความชื้นสูงและช่วยให้สีแผ่ตัว (Flow) ได้ดีมาก งานที่ใช้ทินเนอร์ตัวนี้จะมีความเงาลึก (Deep Gloss) เหมือนรถยนต์
3. ประสบการณ์ช่าง: "ทำไมต้องมีทินเนอร์หลายเกรดในช็อป?"
มือใหม่อาจจะสงสัยว่า "ช่างเบิ้มครับ ซื้อตัวแพงสุดตัวเดียวจบเลยไม่ได้เหรอ?"
ช่างเบิ้มตอบเลยว่า: ได้ครับ... แต่สิ้นเปลือง!
เทคนิคของผมคือ "ล้างด้วยถูก พ่นด้วยแพง" * ตอนล้างปืนพ่นสี ใช้ทินเนอร์ 3A ราคาถูก
- ตอนผสมสีรองพื้นรอบแรก ใช้ทินเนอร์แลคเกอร์เกรดกลางๆ
- ตอนพ่นรอบจบ (Top Coat) หรือรอบที่ต้องการความเนียนกริบ ต้องใช้ทินเนอร์เกรดพรีเมียมเท่านั้น!
4. เทคนิคที่เว็บทั่วไปไม่บอก: "ความลับของอุณหภูมิและความชื้น"
นี่คือวิชาที่ช่างรุ่นเก่าสอนผมมาครับ ทินเนอร์แต่ละตัวมี "ความเร็วในการระเหย" ไม่เท่ากัน
1. วันที่แดดจัด อากาศร้อน: ทินเนอร์จะระเหยเร็วมาก จนสี "วิ่ง" หากันไม่ทัน ผลคือผิวสีจะเป็น "ผิวส้ม" (เป็นคลื่นๆ ไม่เรียบ)
- วิธีแก้แบบช่างเบิ้ม: ผสมทินเนอร์ให้เยอะกว่าปกติอีก 10% หรือใช้ทินเนอร์ชนิดแห้งช้า (Slow Thinner) เพื่อดึงเวลาให้สีแผ่ตัว
2. วันที่ฝนตก หรือความชื้นสูง: ทินเนอร์จะระเหยหอบเอาความชื้นเข้าไปติดในฟิล์มสี กลายเป็น "ฝ้าขาว"
- วิธีแก้แบบช่างเบิ้ม: ให้ผสม "น้ำยากันฝ้า" (Retarder) ลงไปในทินเนอร์ประมาณ 5-10% น้ำยาตัวนี้จะไปช่วยไล่ความชื้นและชะลอการแห้ง ทำให้งานกลับมาใสปิ๊ง
5. วิธีเช็กทินเนอร์ว่า "ดี" หรือ "ห่วย" (ฉบับทดลองเอง)
ถ้าคุณไปร้านวัสดุแล้วเจอทินเนอร์ยี่ห้อแปลกๆ ช่างเบิ้มมีวิธีเทสแบบง่ายๆ ครับ:
- ดมกลิ่น: ถ้ากลิ่นเหม็นเน่าเหมือนขยะ หรือฉุนจนปวดหัวซีกเดียว (ไมเกรนขึ้น) ให้สันนิษฐานว่าผสมสารระเหยเกรดต่ำ
- ลองทาบนกระจก: เอาทินเนอร์แตะกระจกแล้วดูการระเหย ถ้าแห้งแล้วทิ้งคราบขาวหรือคราบน้ำมันเหนียวๆ ไว้ แสดงว่าไม่บริสุทธิ์พอที่จะเอามาพ่นงานไม้ครับ
6. คำเตือนจากใจช่างเบิ้ม: "อันตรายที่มองไม่เห็น"
เรื่องนี้ซีเรียสครับ ทินเนอร์คือสารเคมีรุนแรง:
- ห้ามสูดดม: พ่นสีต้องใส่หน้ากากที่มีตลับกรองสารเคมีเท่านั้น หน้ากากอนามัยธรรมดากันไม่ได้นะครับ ช่างรุ่นก่อนๆ ที่ไม่ใส่ ตอนนี้ปอดพังกันไปเยอะแล้ว ช่างเบิ้มเป็นห่วง
- ระวังไฟ: ละอองทินเนอร์ในอากาศติดไฟง่ายกว่าน้ำมันเบนซินอีก! ห้ามสูบบุหรี่หรือใช้งานใกล้จุดที่มีประกายไฟเด็ดขาด
7. บทสรุปจากช่างเบิ้ม
การเลือกทินเนอร์ก็เหมือนการเลือกเพื่อนร่วมงานครับ ถ้าเลือกเพื่อนดี งานก็เดินไว สวยงาม สบายใจ แต่ถ้าเลือกเพื่อนแย่ (ทินเนอร์ห่วย) คุณจะต้องเสียเวลาขัดสีทิ้งแล้วพ่นใหม่ ซึ่งเสียทั้งเงิน เสียทั้งอารมณ์
จำไว้ว่า "ทินเนอร์ดี มีชัยไปกว่าครึ่ง" อย่าขี้เหนียวกับค่าน้ำมันไม่กี่สิบบาท เพื่อแลกกับงานเฟอร์นิเจอร์ที่คุณตั้งใจทำมาเป็นอาทิตย์นะครับ
